Menu

A+ A A-

Καθορισμός απαιτήσεων σε προϊόντα από ελαστικό υλικό

Στόχος της εποπτείας της αγοράς είναι να εξασφαλιστεί ότι τα προϊόντα που κυκλοφορούν στην αγορά πληρούν τις εφαρμοστέες απαιτήσεις, που εγγυώνται υψηλό επίπεδο προστασίας δημόσιων συμφερόντων, όπως η υγεία και η ασφάλεια εν γένει, η υγεία και η ασφάλεια στον χώρο εργασίας και η προστασία των καταναλωτών, του περιβάλλοντος και της ασφάλειας. Ταυτόχρονα διασφαλίζει ότι η ελεύθερη κυκλοφορία τους, δεν περιορίζεται πέραν των όσων προβλέπονται από την ενωσιακή νομοθεσία εναρμόνισης ή κάθε άλλον σχετικό ενωσιακό κανόνα. Με την εποπτεία της αγοράς εξασφαλίζεται για τους πολίτες ισοδύναμο επίπεδο προστασίας σε ολόκληρη την ενιαία αγορά, ανεξαρτήτως της προέλευσης του προϊόντος.Η οδηγία 2001/95/ΕΚ για τη Γενική Ασφάλεια των Προϊόντων, θέτει ως σκοπό να εξασφαλίσει ότι τα προϊόντα που διατίθενται στην αγορά είναι ασφαλή. Η βασικότερη διάταξη της οδηγίας είναι ότι οι παραγωγοί υποχρεούνται να διαθέτουν στην αγορά μόνο ασφαλή προϊόντα. Κάθε προϊόν θεωρείται ασφαλές όταν, υπό τις συνήθεις ή ευλόγως προβλέψιμες συνθήκες χρήσης, συμπεριλαμβανομένης της διάρκειας χρήσης και ενδεχομένως, της θέσης σε λειτουργία, της εγκατάστασης και των αναγκών της συντήρησης, δεν παρουσιάζει κανένα κίνδυνο ή μόνον ελάχιστους κινδύνους που συμβιβάζονται με τη χρήση του. Η συμμόρφωση ενός προϊόντος προς τη γενική επιταγή ασφάλειας κρίνεται, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη τα ακόλουθα στοιχεία:α) τα μη υποχρεωτικά εθνικά πρότυπα που αποτελούν μεταφορά αντίστοιχων ευρωπαϊκών προτύπων, β) τα πρότυπα που ισχύουν στο κράτος μέλος όπου το προϊόν διατίθεται στο εμπόριο,
γ) οι συστάσεις της Επιτροπής με τις οποίες ορίζονται οι κατευθυντήριες γραμμές για την αξιολόγηση της ασφάλειας προϊόντος,
δ) οι κώδικες ορθής πρακτικής για την ασφάλεια του προϊόντος, οι οποίοι ισχύουν στον συγκεκριμένο τομέα,
ε) οι υφιστάμενες γνώσεις και τεχνικές,
στ) η ασφάλεια την οποία δικαιούνται ευλόγως να προσδοκούν οι καταναλωτές.Η ασφάλεια των προϊόντων θα πρέπει να αξιολογείται, λαμβάνοντας υπόψη όλες τις σχετικές πτυχές, ιδίως τις κατηγορίες των καταναλωτών που μπορούν να είναι ιδιαίτερα ευπαθείς στους κινδύνους που παρουσιάζουν τα εξεταζόμενα προϊόντα, ιδίως τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι. Η ενδεδειγμένη ανεξάρτητη πιστοποίηση, η οποία αναγνωρίζεται από τις αρμόδιες αρχές, μπορεί να διευκολύνει την απόδειξη συμμόρφωσης των προϊόντων προς τα εφαρμοστέα κριτήρια ασφάλειας.
Σε συνέχεια της οδηγίας για την Γενική Ασφάλεια Προϊόντων, το ευρωπαϊκό κοινοβούλιο και το συμβούλιο της ΕΕ εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 για την καταχώρηση, την αξιολόγηση, την αδειοδότηση και τους περιορισμούς των χημικών προϊόντων (REACH). Σκοπός του κανονισμού είναι να εξασφαλιστεί ένα υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας του ανθρώπου και του περιβάλλοντος.
Ο κανονισμός ορίζει ειδικά καθήκοντα και υποχρεώσεις σχετικά με παρασκευαστές, εισαγωγείς και μεταγενέστερους χρήστες ουσιών υπό καθαρή μορφή, σε παρασκευάσματα ή σε αντικείμενα. Η καταχώρηση 50 του παραρτήματος του κανονισμού 1907/2006/ΕΚ περιορίζει την παρουσία ΠΑΥ σε έλαια αραίωσης που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή ελαστικών.
Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2013, εξετάζοντας στοιχεία που προσκόμισε η Γερμανία ότι αντικείμενα που περιέχουν ΠΑΥ ενδέχεται να εγκυμονούν κινδύνους για την υγεία των καταναλωτών, έπειτα από κατάποση ή απορρόφηση μέσω δέρματος και σε μερικές περιπτώσεις, εισπνοή, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο κίνδυνος αυτός είναι υπαρκτός και ότι ο περιορισμός των ΠΑΥ στα αντικείμενα θα τον μείωνε. Για να προστατευτεί η υγεία των καταναλωτών, θεσπίστηκαν όρια για την περιεκτικότητα σε ΠΑΥ των προσβάσιμων πλαστικών ή ελαστικών μερών των αντικειμένων.Ο νέος κανονισμός 1272/2013/ΕΕ που εξέδωσε η Ευρωπαϊκή επιτροπή, τροποποιεί το παράρτημα XVIΙ του κανονισμού 1907/2006/ΕΚ και απαγορεύει ουσιαστικά τη διάθεση στην αγορά αντικειμένων, που περιέχουν οποιονδήποτε από τους 8 καταγεγραμμένους ΠΑΥ σε συγκεντρώσεις μεγαλύτερες από 1 mg/kg στα εν λόγω μέρη. Ο νέος κανονισμός εφαρμόζεται από τις 27 Δεκεμβρίου 2015, είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει σε κάθε κράτος μέλος.5. Τα αντικείμενα δεν πρέπει να διατίθενται στην αγορά προς πώληση στο ευρύ κοινό, αν οποιοδήποτε από τα ελαστικά ή πλαστικά συστατικά τους που έρχεται σε άμεση, καθώς και παρατεταμένη ή σύντομη επαναλαμβανόμενη επαφή με το ανθρώπινο δέρμα ή τη στοματική κοιλότητα υπό κανονικές ή εύλογα προβλέψιμες συνθήκες χρήσης περιέχει οποιονδήποτε από τους καταγεγραμμένους ΠΑΥ σε ποσότητα μεγαλύτερη από 1 mg/kg (0,0001 % κατά βάρος του εν λόγω συστατικού).Στο άρθρο 3 του κανονισμού 1907/2006/ΕΚ ως αντικείμενο ορίζεται αυτό το οποίο, κατά τη διαδικασία παραγωγής, αποκτά ειδικό σχήμα, επιφάνεια ή σχεδιασμό που καθορίζει τη χρηστική λειτουργία του σε μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι η χημική του σύνθεση.Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Χημικών Προϊόντων (ECHA) με τη σειρά του, έχει εκδώσει έναν μη περιοριστικό οδηγό για τα αντικείμενα που εμπίπτουν στους περιορισμούς της οδηγίας 50 για τους ΠΑΥ. Επιπλέον, με νέα οδηγία του τον Απρίλιο του 2018 για τα αντικείμενα με περισσότερες από μία στρώσεις, θεωρεί ότι θα πρέπει να εξετάζεται η στρώση με την οποία ο χρηστής έρχεται σε επαφή.Επισημαίνεται όμως, ότι μπορεί να υπάρχει ένα ζήτημα εάν, κατά τη χρήση του αντικειμένου η επικάλυψη μπορεί αποκολληθεί και οποιοδήποτε συστατικό από καουτσούκ ή πλαστικό της κάτω στρώσης έρχεται σε επαφή με το δέρμα ή τη στοματική κοιλότητα. Εάν αυτό αναμένεται, κάτω από κανονική ή ευλόγως προβλέψιμες συνθήκες χρήσης, λαμβάνοντας υπόψη την αναμενόμενη διάρκεια ζωής του αντικειμένου, ακόμα και η κάτω στρώση να θεωρείται ότι εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του περιορισμού.Όσον αφορά στον καθορισμό των προϋποθέσεων και των τεχνικών προδιαγραφών, για την κατασκευή και τη λειτουργία των παιδικών χαρών των Δήμων και των Κοινοτήτων, η ΥΑ 28492/2009 καθώς και η τροποιητική της 27934/2014, στο άρθρο 4 ορίζουν ότι οι επιφάνειες πτώσης πρέπει να πληρούν τις προδιαγραφές της σειράς των προτύπων ΕΛΟΤ ΕΝ 1176-1, ΕΛΟΤ ΕΝ 1177 και ΕΛΟΤ ΕΝ 71- 3.Στο πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ 1176-1:2008«Εξοπλισμός και δάπεδα παιχνιδότοπων. Μέρος 1: Γενικές απαιτήσεις ασφάλειας και μέθοδοι δοκιμής», Παρ.4.1.6 Επικίνδυνες ουσίες, αναφέρεται ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται επικίνδυνες ουσίες σε εξοπλισμό παιχνιδότοπων που μπορεί να προκαλέσουν δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία των χρηστών. Επιπλέον, εφίσταται η προσοχή στις διατάξεις της οδηγίας επικίνδυνων ουσιών 76/769/ΕΕ και των διαδοχικών τροποποιήσεών της.Από όλα τα παραπάνω προκύπτει ότι:•   Α) Υπάρχει ήδη νομοθεσία για την προστασία των δημοσίων συμφερόντων, όσον αφορά το περιορισμό των ΠΑΥ, ειδικότερα στο χώρο των παιδικών χαρών.
•   Β) Αντικείμενα που εμπίπτουν στον κανονισμό και η περιεκτικότητα σε ΠΑΥ είναι πλέον των ορίων, κατατάσσονται ως μη ασφαλής, καθώς είναι καρκινογόνα – μεταλλαγιοξόνα.
•   Γ) Ο κανονισμός αφορά σε όλα τα αντικείμενα που περιέχουν ελαστικά συστατικά όπως Ethylene Propylene Diene Rubber (EPDM), Ethylene Acrylate Rubber (EA, AEM), Polyurethane Rubber (AU, EU) Silicone Rubber (PMQ, PVMQ, VMQ) και όχι μόνο στο Styrene Butadiene Rubber (SBR, Buna-S).
•   Δ)Η έναρξη της εφαρμογής του περιορισμού των ΠΑΥ είναι η 27/12/2015 όπως ορίζεται στον κανονισμό 1272/2013/ΕΕ . Η νέα ΚΥΑ στον τομέα αυτό δεν προσθέτει κάτι επιπλέον, δυσχεραίνοντας μάλιστα σε περίπτωση εφαρμογής της, τη διακίνηση των προϊόντων εντός της ενωσιακής αγοράς.
Κουνατίδης Γεώργιος
OctoCert Certification Services EE

Share