Menu
A+ A A-

Παρατηρητήριο Πολιτών για τις Δημόσιες Συμβάσεις

Η πραγματική ποιότητα ενός έργου, μιας προμήθειας ή μιας υπηρεσίας που «αγοράζει» ένας δημόσιος οργανισμός, φαίνεται πολύ μετά την πληρωμή και την παραλαβή του. Είναι δηλαδή το φυσικό αντικείμενο του έργου με το οποίο κανείς διοικητικός δεν ασχολείται.
Υπάρχουν εκατοντάδες νόμοι (μια απίστευτη και ακατάληπτη πολυνομία) που καθορίζουν διαδικασίες, κανένας όμως νόμος δεν προβλέπει την διαφορά μεταξύ της αναγκαιότητας που τεκμηριώνεται στην εισηγητική έκθεση και στο τελικό προϊόν που απολαμβάνει ο πολίτης.

Είναι άπειρα πραγματικά τα παραδείγματα έργων, υπηρεσιών και προμηθειών που καθημερινά σχολιάζονται από τους πολίτες ως ακατάλληλα, επιζήμια ή παρελκυστικά στην λειτουργία τους.
Αρκετοί πολίτες μιλούν για νομιμότητα. Το φυσικό όμως αντικείμενο του έργου και οι επιπτώσεις του, έχουν μικρή σχέση με την νομιμότητα.
Πολλές φορές ακούμε από τους πολίτες ότι οι μίζες είναι ο μοναδικός λόγος για τον οποίο γίνεται ένα έργο, αφού οι ίδιοι το κρίνουν ακατάλληλο και άχρηστο.

Υπάρχει όμως και η πραγματική εικόνα των έργων ή των υπηρεσιών που διαπιστώνουμε όσοι ασχολούμαστε με το αντικείμενο.
Προμήθειες που μετά από λίγο δεν λειτουργούν. Υπηρεσίες που δεν είναι συμβατές με τις γενικότερες υπηρεσίες ή που δεν είναι βιώσιμες. Εργα που μετά από λίγο έχουν χαλάσει και παρουσιάζουν εικόνα πολύ χειρότερη από αυτήν που υπήρχε πριν γίνουν.
Διαγωνισμοί που αποκλείουν νέες τεχνολογίες.
Προμήθειες πανάκριβες χωρίς κανέναν λόγο, που δεν έχουν παρακολουθήσει την αγορά και τις εξελίξεις της.
Υλικά που αποδεικνύονται επικίνδυνα και σιωπηρώς αποσύρονται.
Προμήθειες ξεπερασμένης τεχνολογίας που σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα αντικαθίστανται.

Κανένας από την δημόσια διοίκηση δεν ασχολείται με την αξιολόγηση των έργων και των προμηθειών και των υπηρεσιών που «αγοράζει» ο δημόσιος τομέας για να προσφέρει στον πολίτη.

Είναι προφανές λοιπόν ότι ειδικά σε μια εποχή όπου η εξέλιξη της τεχνολογίας είναι ραγδαία και τα επιστημονικά ρεύματα πολλαπλασιάζονται καθημερνά, η δημιουργία ενός Παρατηρητηρίου Πολιτών είναι το απαραίτητο εργαλείο για την βελτίωση των Δημόσιων Συμβάσεων.

Και γιατί μιλάμε για τις Συμβάσεις; Διότι αφού αξιολογηθεί ένα έργο, μια προμήθεια ή μια υπηρεσία και κριθεί παθογενής, τότε θα πρέπει να γυρίσουμε στην ανάγνωση των Συμβάσεων και των διαδικασιών για να δούμε τι πραγματικά έφταιξε.

Είναι η διαδικασία που δεν τηρήθηκε; Είναι η έλλειψη κατάρτισης και γνώσεων των αρμοδίων που συνέταξαν τους όρους; Είναι απρόβλεπτοι παράγοντες; Είναι η έλλειψη στοιχείων; Είναι η τεχνολογία που δεν ήταν δοκιμασμένη;

Μοναδικός κριτής ενός έργου, μιας προμήθειας ή μιας υπηρεσίας είναι ο χρήστης δηλαδή ο πολίτης. Σε καμία όμως περίπτωση αυτό δεν μπορεί παραπέμψει στην αξία « ο πολίτης έχει πάντα δίκιο».
Ο απλός πολίτης είναι χρήστης και αξιολογητής αλλά έχει την δική του οπτική γωνία και τους δικούς του περιορισμούς γνώσεων.

Μια τέτοια αξιολόγηση θα πρέπει να γίνει οργανωμένα και υπεύθυνα. Από έναν δημοκρατικό θεσμό. Εναν θεσμό δηλαδή που να είναι ανοιχτός και προσβάσιμος σε όλους, να λειτουργεί με κανόνες και υπευθυνότητα και να απολαμβάνει την κοινωνική ανταπόκριση.
Αυτοί είναι οι τρεις απαραίτητοι όροι για να λειτουργήσει το Παρατηρητήριο Πολιτών για τις Δημόσιες Συμβάσεις αξιόπιστα και βοηθητικά προς την δημόσια διοίκηση.

Χωρίς να απεμπολεί το δικαίωμα να κάνει παρατηρήσεις νομιμότητας, δεν είναι ο σκοπός του αυτός. Λίγο ως πολύ τέτοιες διαδικασίες υπάρχουν. Οποιοσδήποτε πολίτης μπορεί να καταγγείλει την υποψία του στις αρμόδιες αρχές και η έρευνα να πάρει το δρόμο της.
Το ζητούμενο είναι η ποιότητα και η αποτελεσματικότητα.

Πολύ καλή λοιπόν η πρωτοβουλία του Συλλόγου Εν Δράσει να ενεργοποιήσει μια ομάδα μηχανικών και δικηγόρων που ασχολούνται με την ποιότητα των έργων και με τις δημόσιες συμβάσεις και επίσης πολύ καλή η ανταπόκριση από την Ενωση Ιδιοκτητών Εκδοτών Τοπικών Εφημερίδων Αττικής που έχει την δυνατότητα να ενεργοποιήσει και να εκπαιδεύσει, ένα τεράστιο δίκτυο ενεργών πολιτών και χρηστών για την αξιολόγηση των έργων, των υπηρεσιών και των προμηθειών που απολαμβάνουν.

Μια τέτοια πρωτοβουλία μπορεί να αποτελέσει καθοριστικό εργαλείο για την διοικητική μεταρρύθμιση. Η ποιότητα των έργων, των προμηθειών και των υπηρεσιών είναι το συμπληρωματικό κομμάτι της προσπάθειας που έχει ξεκινήσει εδώ και λίγο καιρό η Ελληνική Πολιτεία για τις δημόσιες συμβάσεις που ακουμπάει όμως μόνο το θέμα της διαφάνειας, τις χρηστής διοίκησης και των ίσων ευκαιριών στην επιχειρηματικότητα.
Είναι ένας θεσμός που μπορεί να αλλάξει την εικόνα που έχει ο πολίτης για το κράτος όχι μόνο γιατί θα είναι ένας τρίτος, αντικειμενικός κριτής, αλλά και γιατί θα δραστηριοποιηθεί σε τομείς πέραν αυτών που λειτουργούν μέσα στο δυσλειτουργικό και πελατειακό κράτος.

Share